Το Σάββατο 4 Απριλίου, η Κοζάνη φιλοξένησε την ημερίδα «Θερμοκηπιακές μονάδες υδροπονίας και ανθρώπινο δυναμικό: ανάγκες και προοπτικές ανάπτυξης στη Δυτική Μακεδονία», που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Δίκαιης Μετάβασης Ελλάδας , σε συνεργασία με τους εταίρους τους στο Ευρωπαικό Πρόγραμμα COALition (Horizon Europe) Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης και το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Δυτικής Μακεδονίας.
Η εκδήλωση συνδιοργανώθηκε με τον Δήμο Κοζάνης, σε συνεργασία με το έργο GREENSMARTMED και την υποστήριξη του ΓΕΩΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας.
Η ημερίδα στόχευε στην ανάδειξη της υδροπονίας ως βασικού πυλώνα μετασχηματισμού του πρωτογενούς τομέα, εστιάζοντας σε δύο κρίσιμα κενά που εντόπισε το έργο COALition: την ανάγκη για ενημέρωση γύρω από τις επενδυτικές ευκαιρίες και την επιτακτική ανάγκη για εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.
Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας και Πρόεδρος του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Δυτικής Μακεδονίας, Γεώργιος Αμανατίδης, ο οποίος εισηγήθηκε τον ρόλο πρωτογενή τομέα στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της Δυτικής Μακεδονίας, ο Δήμαρχος Κοζάνης, Γιάννης Κοκκαλιάρης, ο Αντιδήμαρχος Βασίλειος Παπαποστόλου και ο Πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ Δ. Μακεδονίας, Θεόδωρος Σιόγκας, που εξέφρασαν την απόλυτη στήριξη τους σε τέτοιες πρωτοβουλίες.
Αναλυτικές Παρουσιάσεις Ομιλητών
Φίλιππος Μπαντής (Επίκουρος Καθηγητής ΠΔΜ)
Ο Φίλιππος Μπαντής ανέλυσε τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στη γεωργία, επισημαίνοντας ότι η αύξηση της θερμοκρασίας και η συχνότητα ακραίων φαινομένων καθιστούν τον πρωτογενή τομέα εξαιρετικά ευάλωτο. Το βασικό πρόβλημα που εντόπισε δεν είναι μόνο η μείωση της παραγωγής, αλλά η έντονη αστάθεια των αποδόσεων, η οποία αυξάνει το ρίσκο για τους παραγωγούς και επηρεάζει ολόκληρη την αγροδιατροφική αλυσίδα.
Ως λύση πρότεινε τη μετάβαση στη γεωργία ελεγχόμενου περιβάλλοντος (CEA), όπου τα θερμοκήπια επιτρέπουν τον έλεγχο συνθηκών όπως η θέρμανση, ο δροσισμός και ο φωτισμός. Υπογράμμισε ότι ο συνδυασμός θερμοκηπίου και υδροπονίας δημιουργεί ανθεκτικά συστήματα που διασφαλίζουν σταθερή παραγωγή και υψηλή αποδοτικότητα στη χρήση των πόρων, μετατρέποντας ένα απρόβλεπτο κλίμα σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον παραγωγής.
Αγγελική Ζήγρα (Γεωπόνος, Επιστημονική Συνεργάτιδα ΕΚΕΤΑ)
Η Αγγελική Ζήγρα παρουσίασε το έργο COALition, το οποίο εστιάζει στην ενίσχυση της καινοτομίας και των δεξιοτήτων σε περιφέρειες που βρίσκονται σε καθεστώς δίκαιης μετάβασης. Στο πλαίσιο του έργου υλοποιούνται συγκεκριμένα ερευνητικά υποέργα, εκ των οποίων ένα αφορά την ανάπτυξη ενός έξυπνου και αυτόνομου πιλοτικού συστήματος κάθετης καλλιέργειας στη Δυτική Μακεδονία, βασισμένου σε κλειστού τύπου υδροπονία εντός ειδικά διαμορφωμένου οικίσκου τύπου isobox.
Το πιλοτικό αυτό σύστημα ενσωματώνει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και ειδικότερα φωτοβολταϊκά συστήματα, για την ενεργειακή κάλυψη της μονάδας, αντιμετωπίζοντας έτσι την πρόκληση της υψηλής κατανάλωσης ενέργειας. Παράλληλα, μέσω προηγμένων αισθητήρων και αυτοματισμών, παρακολουθεί και ρυθμίζει κρίσιμες παραμέτρους, όπως η θερμοκρασία, η υγρασία και τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα (CO2), επιτρέποντας την παραγωγή προϊόντων με μειωμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και αυξημένη αποδοτικότητα.
Δρ Γεώργιος Ντίνας (Κύριος Ερευνητής ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ)
Ο Δρ Γεώργιος Ντίνας εστίασε στις προοπτικές για την ανάπτυξη βιώσιμων και αειφόρων θερμοκηπιακών μονάδων υδροπονίας στην περιοχή. Ως επικεφαλής του Εργαστηρίου Αειφόρων Αγροτικών Κατασκευών, τόνισε τη σημασία του σωστού σχεδιασμού των εγκαταστάσεων για τη βελτιστοποίηση της παραγωγής.
Ανέπτυξε τη διάσταση της αειφορίας, υποστηρίζοντας ότι η υδροπονία μπορεί να αποτελέσει τον πυλώνα για τον μετασχηματισμό του πρωτογενούς τομέα στη Δυτική Μακεδονία. Η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η ορθολογική διαχείριση των πόρων αποτελούν κλειδιά για τη βιωσιμότητα τέτοιων επενδύσεων στο πλαίσιο της δίκαιης μετάβασης.
Δημήτρης Ραδόπουλος (Γεωπόνος – Παραγωγός)
Ο Δημήτρης Ραδόπουλος ανέλυσε την ελληνική αγορά κηπευτικών, η οποία χαρακτηρίζεται από έντονη εποχικότητα και μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές. Επισήμανε ότι οι καταναλωτές αναζητούν πλέον ποιοτικά και ασφαλή τρόφιμα, γεγονός που δημιουργεί νέες ευκαιρίες για την υδροπονία.
Σημείωσε ότι υπάρχει μεγάλο περιθώριο ανάπτυξης, αρκεί να υπάρχει σωστή στόχευση στην αγορά και διασφάλιση των πωλήσεων. Ως κύριους κινδύνους ανέφερε τη λάθος επιλογή ποικιλιών και την έλλειψη εργατικού δυναμικού, τονίζοντας ότι η υδροπονία πρέπει να συνοδεύεται από επαγγελματικό branding και αξιοπιστία στις παραδόσεις.
Ευθύμιος Καραστάθης (Αγρότης Υδροπονίας)
Ο Ευθύμιος Καραστάθης παρουσίασε την τεχνική λειτουργία της δικής του υδροπονικής μονάδας στο Δρέπανο Κοζάνης, η οποία εκτείνεται σε 4.000 τ.μ.. Εξήγησε αναλυτικά τα συστήματα που χρησιμοποιεί, από τον μεταλλικό σκελετό και τη θέρμανση έως την κεφαλή υδροπονίας που ελέγχει αυτόματα την υδρολίπανση και το θρεπτικό διάλυμα.
Η παρουσίασή του κατέληξε στο ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί, καθώς ο άνθρωπος παραμένει ο κρίσιμος παράγοντας λειτουργίας. Τόνισε ότι η έλλειψη καταρτισμένου προσωπικού αποτελεί πραγματικό εμπόδιο, καθώς η εκπαίδευση εντός της επιχείρησης είναι δαπανηρή, καθιστώντας τα στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης επιτακτική ανάγκη.
Ευαγγελία Πιστόλα (Γεωπόνος)
Η Ευαγγελία Πιστόλα ανέδειξε το «θερινό συγκριτικό πλεονέκτημα» της Δυτικής Μακεδονίας, εξηγώντας ότι οι ηπιότερες θερμοκρασίες της περιοχής μειώνουν το κόστος ψύξης το καλοκαίρι. Αυτό επιτρέπει τη σταθερή παραγωγή όταν άλλες περιοχές αδυνατούν λόγω καύσωνα, εξασφαλίζοντας καλύτερες τιμές και αποκλειστικότητα στην αγορά.
Για να αξιοποιηθεί αυτό το πλεονέκτημα, πρότεινε τη σύνδεση της κατάρτισης με την πραγματική εργασία μέσω πρακτικής άσκησης μέσα σε λειτουργούντα θερμοκήπια. Η πρότασή της περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός τοπικού οικοσυστήματος και δικτύου μονάδων που θα θωρακίζει την επιχειρηματικότητα μέσω της συνεργασίας.
Συμπεράσματα και Μήνυμα για το Μέλλον
Το κοινό συμπέρασμα της ημερίδας ήταν ότι η μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο απαιτεί συνεργασία και δημιουργία τοπικού οικοσυστήματος. Η επένδυση στους ανθρώπους μέσω στοχευμένων προγραμμάτων κατάρτισης είναι η μόνη οδός για να θωρακιστούν οι επενδύσεις και να αποκτήσει η περιοχή έναν ισχυρό αγροδιατροφικό κλάδο.
Παράλληλα με τις εργασίες, λειτούργησε ενημερωτικό Info Point του έργου GREENSMARTMED, ενισχύοντας τον διάλογο για την πράσινη και έξυπνη επιχειρηματικότητα.
Ευχαριστούμε όλους όσους συμμετείχαν και συνέβαλαν σε αυτόν τον σημαντικό διάλογο για το μέλλον της Δυτικής Μακεδονίας.
#COALition #ΔυτικήΜακεδονία #Υδροπονία #ΔίκαιηΜετάβαση #GreenSmartMED